Nữ hộ sinh từ Anh sang Úc làm việc theo lời mời bị phạt 70.000 đô vì mua nhà trên visa tạm trú
Một nữ hộ sinh người Anh chuyển sang Úc để lấp chỗ trống nhân sự khẩn cấp tại bệnh viện công, rồi bị cơ quan thuế liên bang và chính quyền tiểu bang tính tổng cộng 70.000 đô tiền phí đầu tư nước ngoài — chỉ vì cô mua nhà trong khi visa thường trú chưa kịp được duyệt.
## Chuyện gì đã xảy ra
Theo ABC News (Just In), Kate Griffiths rời Vương quốc Anh năm 2024 để đến làm việc tại đơn vị sinh sản của Bệnh viện Whyalla, Nam Úc, trong bối cảnh toàn tiểu bang thiếu hụt hộ sinh nghiêm trọng. SA Health đưa cô sang trên visa tạm trú 482 (Skills in Demand) và cam kết sẽ nhanh chóng hoàn tất hồ sơ thường trú nhân (PR) cho cô.
Năm 2025, sau khi bán nhà ở Liverpool, cô Kate và chồng là Mark mua một căn nhà tại Whyalla để định cư lâu dài. Tuy nhiên, quá trình xét duyệt PR bị chậm do "trễ hành chính" theo lời SA Health, và PR chỉ được cấp sau 15 tháng kể từ khi cô đặt chân đến Úc.
Hậu quả tài chính ập đến từ hai phía: tiểu bang Nam Úc tính thêm khoảng 28.000 đô tiền stamp duty phụ thu vì cô không đạt điều kiện "có PR trong vòng 12 tháng kể từ khi mua nhà" — một quy định của luật Nam Úc. Song song đó, Cơ quan Thuế Liên bang (ATO) tính thêm 44.000 đô gọi là "established dwelling investment fee" vì cô mua nhà trong thời gian còn visa tạm trú. Theo ATO, khoản phí này không thể hoàn lại.
## Điều này ảnh hưởng gì tới bạn
Đây là câu chuyện rất gần với nhiều người Việt đang sống ở Úc trên visa tạm trú — đặc biệt ai đang làm trong ngành y tế, điều dưỡng, aged care, hay các ngành đang thiếu nhân lực khác và được bảo lãnh theo diện tay nghề.
Nếu bạn đang trên visa 482 hoặc visa tạm trú tương tự và đang tính mua nhà, câu chuyện của Kate là một lời cảnh báo cụ thể: cả liên bang lẫn tiểu bang đều có các khoản phụ thu riêng dành cho người mua nhà chưa có PR. Tại Nam Úc, có điều khoản "grace period" 12 tháng — nếu bạn nhận PR trong vòng 12 tháng kể từ ngày mua nhà, khoản stamp duty phụ thu có thể được hoàn lại. Nhưng nếu trễ hơn, như trường hợp của Kate, thì không.
Khoản phí 44.000 đô từ ATO (established dwelling investment fee) lại càng khắc nghiệt hơn — theo lá thư ATO gửi cho Kate vào tháng 3, phí này chỉ có thể được miễn trong "hoàn cảnh rất hạn chế" và "không nên kỳ vọng vào một kết quả cụ thể". ATO từ chối miễn phí cho Kate với lý do việc miễn "không thuộc lợi ích quốc gia".
Về phần stamp duty, Bộ trưởng tài chính tiểu bang cho biết sẽ hoàn lại khoản 28.000 đô cho Kate theo dạng "ex gratia" — tức quyết định ngoại lệ theo từng trường hợp, không phải quy định chung.
## Bạn nên làm gì
Nếu bạn đang trên visa tạm trú và đang cân nhắc mua nhà, hãy tìm hiểu kỹ hai điều trước khi ký hợp đồng:
Một là, quy định của tiểu bang nơi bạn đang sống về "foreign ownership surcharge" khi mua bất động sản. Mỗi tiểu bang có quy định khác nhau. Nam Úc có điều khoản grace period 12 tháng, nhưng các tiểu bang khác có thể không có.
Hai là, quy định của ATO về "foreign investment fees" khi mua nhà đã có sẵn (established dwelling) trong khi chưa có PR. Bạn có thể tra cứu trực tiếp trên trang web ATO (ato.gov.au) hoặc liên hệ với một luật sư bất động sản hoặc conveyancer có kinh nghiệm với khách hàng visa tạm trú.
Nếu bạn đang được công ty hoặc tổ chức bảo lãnh visa và họ có hứa hẹn về lộ trình PR, hãy đề nghị họ xác nhận bằng văn bản cả mốc thời gian dự kiến — vì nếu PR bị trễ vì lý do hành chính từ phía người bảo lãnh, bạn vẫn là người chịu hậu quả tài chính.
Nếu bạn đã lỡ bị tính các khoản phí này, có thể nộp đơn xin miễn hoặc hoàn lại — nhưng như trường hợp của Kate cho thấy, kết quả không được đảm bảo. Bạn có thể liên hệ RevenueSA (nếu ở Nam Úc) về stamp duty, và ATO về investment fee.
## Nguồn
ABC News (Just In), bài đăng ngày 29/06/2026.