Nghiên cứu KPMG: Vay mua nhà năm 2026 còn khó hơn thời lãi suất 17% năm 1989
Nhiều người Úc thế hệ cũ hay nói: "Hồi tôi mua nhà, lãi suất tới 17%, khó hơn bây giờ nhiều." Nhưng một phân tích mới từ công ty tư vấn KPMG, dựa trên dữ liệu của Nha Thống kê Úc (ABS), vừa bác bỏ quan niệm đó bằng con số cụ thể.
## Nghiên cứu nói gì
Theo SBS Tiếng Việt, KPMG đã xem xét tỷ lệ tiền trả lãi so với tổng thu nhập gia đình trong vòng 40 năm qua, bao gồm lãi suất thẻ tín dụng và các khoản vay cá nhân, không chỉ riêng vay mua nhà. Kết quả cho thấy, vào quý 2 năm 2026, tỷ lệ này đã lên tới 5,4% và dự kiến còn tiếp tục tăng.
Để so sánh: năm 1989-1990, khi lãi suất tiền mặt của Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) lên tới 17,5%, tỷ lệ trả lãi trên thu nhập gia đình chỉ đạt đỉnh 5,7%. Giai đoạn căng thẳng nhất trong lịch sử thực ra là cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (GFC) năm 2008, khi con số này chạm 7,9% vào tháng 6 năm 2008, với lãi suất tiền mặt lúc đó là 7,25%.
Ông Terry Rawnsley, giám đốc kế hoạch và kinh tế cơ sở hạ tầng tại KPMG, nói thẳng với SBS News: "Tình hình hiện nay khó khăn hơn so với giai đoạn lãi suất 17%."
## Tại sao lãi suất thấp mà vẫn khó hơn
Lý do nằm ở quy mô khoản vay, không phải lãi suất. Theo trang so sánh tài chính Canstar, khoản vay mua nhà trung bình toàn quốc hiện nay là 735.000 đô la, với lãi suất biến động trung bình 5,93%, tương đương khoản trả góp hàng tháng khoảng 4.300 đô la.
Ông Rawnsley giải thích bằng ví dụ rất dễ hiểu: vay 100.000 đô la với lãi suất 17% thực ra tốn tiền lãi bằng với vay 400.000 đô la ở lãi suất 5%. Vấn đề là ngày nay người ta phải vay nhiều hơn rất nhiều mới có thể mua được nhà.
Ngày nay, giá nhà trung bình gấp khoảng 8,2 lần thu nhập trung bình của gia đình. Tại Sydney, con số này lên tới 13,8 lần. Trong khi vào những năm 1980, một khoản vay mua nhà thường chỉ gấp 2,5 đến 4 lần thu nhập hàng năm của hộ gia đình, theo dữ liệu từ trang Finder.
Phó giáo sư Ben Phillips từ Đại học Quốc gia Úc bổ sung thêm: khoảng 35% dân số hiện có khoản vay mua nhà, cao hơn nhiều so với những năm 1980, nên tác động lan rộng hơn trước nhiều.
## Ảnh hưởng gì tới bạn
Với người Việt đang sống ở Úc, đặc biệt ở Victoria và NSW, những con số này rất thực tế. Các gia đình ở Victoria đang chịu tỷ lệ trả lãi cao nhất cả nước, ở mức 6,9% thu nhập gia đình, theo phân tích của KPMG. NSW ở mức 5,6%, Queensland 5,5%, Nam Úc 5,7%, Tây Úc 5,3%.
Nếu bạn đang tính mua nhà lần đầu, áp lực càng lớn hơn vì người mua nhà lần đầu thường phải vay khoản lớn hơn so với thu nhập. Ông Phillips thừa nhận rằng "khoảng cách tiền đặt cọc" đã làm cho bước đầu tiên khó khăn hơn nhiều, dù sau khi mua được rồi thì việc trả nợ chưa hẳn khó hơn trước.
Ông Rawnsley cũng ghi nhận thực tế người Úc thường sẽ "làm mọi thứ có thể để giữ lại khoản vay mua nhà", kể cả cắt giảm chi tiêu, tìm việc làm thêm, thắt lưng buộc bụng.
## Bạn nên làm gì
Nếu bạn đang cân nhắc vay mua nhà, đây là một vài điểm thực tế cần xem xét:
So sánh lãi suất thực tế hiện tại trước khi ký hợp đồng vay. Trang Canstar và Finder đều có công cụ so sánh miễn phí, dễ dùng ngay cả khi tiếng Anh còn hạn chế.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trả nợ, hãy liên hệ ngân hàng sớm để xin sắp xếp lại khoản vay trước khi chậm trễ trở thành vấn đề lớn hơn. Hầu hết ngân hàng tại Úc đều có chương trình hỗ trợ tài chính (financial hardship).
Nếu cần tư vấn tài chính độc lập, bạn có thể liên hệ National Debt Helpline theo số 1800 007 007, dịch vụ miễn phí và có thông dịch viên.
## Nguồn
SBS Tiếng Việt, dẫn nguồn từ phân tích của KPMG, số liệu của ABS, Canstar, Finder, và phỏng vấn ông Terry Rawnsley (KPMG) và Phó giáo sư Ben Phillips (Đại học Quốc gia Úc) với SBS News.