Gia tộc tỷ đô bia Singha vỡ tan vì cáo buộc xâm hại và luật 'đứa con vô ơn' từ năm 1908
Gia đình sáng lập thương hiệu bia Singha của Thái Lan đang đối mặt với một vụ kiện chấn động: người mẹ kiện chính con trai mình dựa trên một đạo luật có tuổi đời hơn 100 năm. Tài sản gia tộc Bhirombhakdi được Forbes ước tính khoảng 1,75 tỷ đô la Mỹ, tương đương 2,5 tỷ đô la Úc, xếp thứ 15 trong danh sách những gia đình giàu nhất Thái Lan.
Chuyện gì đã xảy ra
Theo ABC News (Just In), bà Chiranuj Bhirombhakdi đã nộp đơn kiện con trai là Siranudh "Psi" Scott vào tháng 2, nhằm đòi lại một mảnh đất trị giá hàng triệu đô la mà ông nội quá cố của Siranudh đã tặng cho anh. Lý do bà đưa ra là Siranudh đã làm tổn hại danh tiếng gia đình.
Vụ kiện bùng phát vào tháng 5 sau khi Siranudh công khai tố cáo rằng anh từng bị người anh trai tên Sunit và người trông trẻ xâm hại tình dục khi còn nhỏ. Anh Sunit phủ nhận cáo buộc này, nhưng vẫn bị miễn nhiệm khỏi vị trí điều hành tại công ty mẹ của Singha là Boonrawd. Cần nhớ đây mới là cáo buộc, toà chưa kết tội bất kỳ ai trong vụ việc này.
Siranudh cho biết sau khi anh thông báo cho các thành viên trong gia đình về việc bị xâm hại, anh bị yêu cầu im lặng để bảo vệ danh tiếng dòng họ. Sau một phiên hoà giải tại toà vào tháng 6, anh nói với báo giới: "Hãy mang tiền và quyền lực của anh chị đi chỗ khác."
Luật gì mà mẹ kiện được con
Đạo luật được dùng trong vụ này có từ năm 1908, thường được gọi là luật "đứa con vô ơn". Theo luật này, cha mẹ có thể đòi lại tài sản đã tặng cho con nếu con bị coi là vô ơn, ngược đãi, bỏ mặc khi cha mẹ già yếu, hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho danh dự gia đình.
Giáo sư nhân học Jiraporn Laocharoenwong từ Đại học Chulalongkorn giải thích với AFP rằng từ gần nhất trong tiếng Anh là "ingratitude" (vô ơn), nhưng trong văn hóa Thái, nó mang ý nghĩa đạo đức nặng nề hơn nhiều. Luật này phản ánh quan niệm rằng con cái phải trả ơn cha mẹ bằng sự kính trọng, vâng lời và hỗ trợ vật chất.
Ngược lại, nếu con muốn kiện cha mẹ thì rất khó về mặt pháp lý, trừ các vụ hình sự. Luật sư gia đình Pimyaphat Jullaphan với gần 20 năm kinh nghiệm cho biết đa số các vụ như thế này liên quan đến gia đình giàu có, và thường được giải quyết qua thương lượng tại toà thay vì phán quyết thua thắng, vì phán quyết có thể để lại vết thương vĩnh viễn.
Siranudh thì không đồng ý với luật này. Anh nói với AFP rằng luật này về bản chất là công cụ bịt miệng bất kỳ ai dám làm xấu mặt dòng họ, và "không có chỗ trong một xã hội coi trọng quyền lợi của trẻ em".
Điều này ảnh hưởng gì tới bạn
Vụ kiện này không trực tiếp tác động đến cuộc sống tại Úc, nhưng với nhiều người Việt có gốc gác từ các nền văn hóa Đông Nam Á, trong đó có người thân ở Việt Nam hoặc Thái Lan, câu chuyện này không xa lạ. Quan niệm con cái phải biết ơn, phụng dưỡng cha mẹ và không được làm xấu mặt gia đình là điều khá phổ biến trong cộng đồng người Á Đông. Câu hỏi mà vụ kiện này đặt ra, theo giáo sư Jiraporn, là liệu "món nợ đạo đức" đó được tạo ra, thách thức hay phá vỡ trong hoàn cảnh nào, đây là câu hỏi mang tính phổ quát chứ không chỉ của riêng Thái Lan.
Bạn nên làm gì
Nếu bạn đang theo dõi vụ này, ngày 8 tháng 7 tới là phiên toà tiếp theo của Siranudh và mẹ anh sau khi hai vòng hoà giải đã thất bại. Nếu bạn hoặc ai đó trong gia đình từng trải qua tình huống liên quan đến bạo lực hoặc xâm hại trong gia đình và đang sống tại Úc, có thể liên hệ 1800RESPECT (1800 737 732) để được hỗ trợ riêng tư bằng nhiều ngôn ngữ, kể cả tiếng Việt.
Nguồn
ABC News (Just In)